دکانتور آزمایشگاهی یا قیف جداکننده (Separatory Funnel) یکی از تجهیزات ضروری در آزمایشگاه‌های شیمی، صنایع دارویی، مراکز تحقیقاتی و آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت است. این وسیله برای جداسازی مایعات غیرقابل امتزاج و انجام فرایند استخراج مایع–مایع مورد استفاده قرار می‌گیرد.

قیف دکانتور با طراحی ویژه، بدنه شفاف و شیر تخلیه در قسمت پایین، امکان مشاهده لایه‌های مایع و خارج کردن کنترل‌شده آن‌ها را فراهم می‌کند. دکانتور یکی از انواع مهم شیشه‌آلات آزمایشگاهی محسوب می‌شود و در مدل‌های مختلف گلابی‌شکل و استوانه‌ای تولید می‌شود.

بهار تجهیز امکان سفارش انواع دکانتور آزمایشگاهی را به‌صورت تکی و عمده فراهم می‌کند. برای انتخاب مدل مناسب و دریافت قیمت، لازم است ظرفیت، نوع شیر، جنس بدنه و مشخصات موردنیاز آزمایشگاه مشخص شود.

دکانتور آزمایشگاهی چیست؟

دکانتور که با نام‌های قیف جداکننده، قیف دکانتور، قیف استخراج و Separating Funnel نیز شناخته می‌شود، وسیله‌ای برای جداسازی دو فاز مایع است که با یکدیگر امتزاج‌پذیر نیستند.

هنگامی که دو مایع غیرقابل امتزاج با چگالی متفاوت در قیف قرار می‌گیرند، پس از سپری شدن زمان کافی، معمولاً به دو لایه مجزا تقسیم می‌شوند. فاز دارای چگالی بیشتر در قسمت پایین و فاز سبک‌تر در قسمت بالای ظرف قرار می‌گیرد.

کاربر با باز کردن شیر انتهایی دکانتور می‌تواند مایع موجود در لایه پایینی را به‌آرامی تخلیه کند و با رسیدن مرز دو فاز به خروجی، شیر را ببندد.

برای مثال، در بسیاری از آزمایش‌های شیمی آلی، مخلوطی از یک فاز آبی و یک حلال آلی تشکیل می‌شود. قیف جداکننده امکان تفکیک این فازها را فراهم می‌کند.

البته باید توجه داشت که فاز آلی همیشه در بالا قرار نمی‌گیرد و موقعیت لایه‌ها به چگالی واقعی آن‌ها بستگی دارد.

کاربردهای دکانتور و قیف جداکننده

دکانتور آزمایشگاهی در فرایندهایی استفاده می‌شود که جداسازی دو فاز مایع یا انتقال یک ترکیب از یک فاز به فاز دیگر اهمیت دارد.

مهم‌ترین کاربردهای قیف جداکننده عبارت‌اند از:

• استخراج مایع–مایع: جداسازی و انتقال ترکیبات محلول میان دو حلال غیرقابل امتزاج.
• جداسازی فاز آبی و آلی: تفکیک لایه‌های مایع بر اساس تفاوت چگالی.
• شست‌وشوی فاز آلی: حذف برخی ناخالصی‌های محلول با استفاده از محلول شست‌وشوی مناسب.
• خالص‌سازی ترکیبات: استفاده در مراحل استخراج و آماده‌سازی ترکیبات شیمیایی.
• آماده‌سازی نمونه: جداسازی فاز موردنظر پیش از انجام برخی آنالیزهای آزمایشگاهی.
• آزمایشگاه‌های آموزشی: آموزش مفاهیم استخراج، چگالی و جداسازی مایعات.
• مراکز تحقیقاتی و صنعتی: استفاده در فرایندهای آزمایشگاهی مرتبط با شیمی، داروسازی و کنترل کیفیت.

قیف دکانتور برای جداسازی مستقیم دو مایع کاملاً امتزاج‌پذیر مناسب نیست. همچنین تشکیل امولسیون پایدار ممکن است جداسازی را دشوار کند و نیازمند روش‌های تکمیلی باشد.

اجزای تشکیل‌دهنده قیف دکانتور

ساختار یک دکانتور آزمایشگاهی معمولاً شامل چهار بخش اصلی است.

بدنه دکانتور

بدنه، قسمت اصلی نگهداری مایعات است و معمولاً از شیشه شفاف آزمایشگاهی ساخته می‌شود. شفافیت بدنه امکان مشاهده مرز میان دو فاز را فراهم می‌کند.

در بسیاری از مدل‌های استاندارد از شیشه بوروسیلیکات استفاده می‌شود. جنس دقیق شیشه و مقاومت آن باید براساس مشخصات سازنده بررسی شود.

درپوش بالایی

درپوش در قسمت بالای قیف قرار دارد و هنگام اختلاط کنترل‌شده محتویات از خروج مایع جلوگیری می‌کند.

در مدل‌های روداژدار، اندازه اتصال درپوش باید با دهانه قیف مطابقت داشته باشد.

شیر تخلیه

شیر دکانتور در قسمت پایینی بدنه قرار می‌گیرد و برای کنترل جریان خروج مایع استفاده می‌شود.

این شیر بسته به مدل می‌تواند از نوع تفلونی (PTFE) یا شیشه‌ای باشد. انتخاب شیر مناسب بر کیفیت آب‌بندی، سهولت استفاده و سازگاری شیمیایی تأثیر دارد.

لوله خروجی

لوله باریک انتهای قیف، مایع تخلیه‌شده را به ظرف جمع‌آوری هدایت می‌کند. کنترل جریان در نزدیکی مرز دو فاز برای جلوگیری از مخلوط شدن لایه‌ها اهمیت دارد.

انواع دکانتور آزمایشگاهی

قیف‌های جداکننده از نظر شکل بدنه، نوع شیر، ظرفیت و جنس مواد سازنده در مدل‌های مختلفی تولید می‌شوند.

دکانتور گلابی‌شکل

دکانتور گلابی‌شکل یکی از رایج‌ترین مدل‌های قیف جداکننده است.

این مدل دارای بدنه‌ای پهن در قسمت بالایی و بخش باریک‌تر در نزدیکی شیر تخلیه است. شکل بدنه امکان مشاهده لایه‌های مایع و تخلیه کنترل‌شده فاز پایینی را فراهم می‌کند.

دکانتور گلابی‌شکل برای بسیاری از آزمایش‌های استخراج مایع–مایع، جداسازی فازهای آبی و آلی و کاربردهای عمومی آزمایشگاهی مناسب است.

دکانتور استوانه‌ای

دکانتور استوانه‌ای دارای بدنه‌ای کشیده‌تر و تقریباً استوانه‌ای است.

این مدل نیز برای جداسازی فازهای مایع مورد استفاده قرار می‌گیرد. انتخاب آن به روش آزمایش، ظرفیت موردنیاز، شکل بدنه و ترجیح کاربر بستگی دارد.

هنگام خرید دکانتور استوانه‌ای بهتر است مشخصات شیر، نوع درپوش و ابعاد محصول بررسی شود.

دکانتور شیر تفلونی

دکانتور شیر تفلونی دارای شیر ساخته‌شده از پلیمر PTFE است. این ماده در برابر بسیاری از مواد شیمیایی مقاومت مناسبی دارد.

از ویژگی‌های مهم این مدل می‌توان به کنترل مناسب جریان و عدم نیاز معمول به گریس‌کاری مخصوص شیرهای شیشه‌ای اشاره کرد.

بااین‌حال، مقاومت شیمیایی شیر باید براساس ماده، دما و شرایط واقعی استفاده بررسی شود.

دکانتور شیر شیشه‌ای

در این مدل، قسمت متحرک شیر از جنس شیشه است.

شیرهای شیشه‌ای در بسیاری از تجهیزات آزمایشگاهی استفاده می‌شوند و در صورت ساخت و نگهداری مناسب امکان کنترل دقیق جریان را فراهم می‌کنند.

برخی شیرهای شیشه‌ای برای عملکرد روان و آب‌بندی مناسب به روان‌کاری مخصوص نیاز دارند. انتخاب نوع روان‌کننده باید با ماده شیمیایی مورد استفاده سازگار باشد.

برای بررسی مدل‌های مختلف شیر و اتصالات می‌توانید صفحه شیر تفلونی و شیشه‌ای آزمایشگاهی را مشاهده کنید.

تفاوت دکانتور شیر تفلونی و شیر شیشه‌ای

نوع شیر یکی از مهم‌ترین عوامل هنگام خرید قیف جداکننده آزمایشگاهی است.

ویژگی	شیر تفلونی (PTFE)	شیر شیشه‌ای
جنس شیر	پلیمر PTFE	شیشه
کنترل تخلیه	چرخشی	چرخشی
نیاز به گریس	معمولاً ندارد	در بعضی مدل‌ها دارد
سازگاری شیمیایی	وابسته به ماده و شرایط استفاده	وابسته به جنس شیشه و ماده
نگهداری	بررسی آب‌بندی و سلامت قطعات	بررسی آب‌بندی، روان‌کاری و گیرنکردن شیر
معیار انتخاب	نوع حلال و شرایط کار	نوع حلال، طراحی شیر و شرایط کار

هیچ‌کدام از این دو نوع شیر برای تمام شرایط آزمایشگاهی برتری مطلق ندارند. انتخاب نهایی باید مطابق مشخصات فنی محصول و الزامات آزمایش انجام شود.

حجم‌ها و ظرفیت‌های دکانتور آزمایشگاهی

دکانتورهای آزمایشگاهی در ظرفیت‌های مختلف تولید می‌شوند. از حجم‌های رایج در بازار می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• دکانتور ۵۰ میلی‌لیتری
• دکانتور ۱۰۰ میلی‌لیتری
• دکانتور ۲۵۰ میلی‌لیتری
• دکانتور ۵۰۰ میلی‌لیتری
• دکانتور ۱۰۰۰ میلی‌لیتری (یک لیتری)
• دکانتور ۲۰۰۰ میلی‌لیتری (دو لیتری)
• دکانتورهای با ظرفیت بیشتر برای کاربردهای خاص

این فهرست، حجم‌های شناخته‌شده دکانتور را نشان می‌دهد و به معنای موجود بودن همه ظرفیت‌ها در یک زمان نیست. برای استعلام موجودی هر مدل باید با واحد فروش هماهنگ شود.

دکانتور ۲۵۰ میلی‌لیتری

این ظرفیت برای برخی آزمایش‌های استخراج در مقیاس کوچک و کار با نمونه‌های کم‌حجم قابل بررسی است.

دکانتور ۵۰۰ میلی‌لیتری

قیف جداکننده ۵۰۰ میلی‌لیتری یکی از ظرفیت‌های رایج برای آزمایش‌هایی با حجم متوسط است. انتخاب آن باید متناسب با حجم واقعی مخلوط و فضای لازم برای اختلاط انجام شود.

دکانتور ۱۰۰۰ میلی‌لیتری

دکانتور یک لیتری برای فرایندهایی که به ظرفیت بیشتری نیاز دارند مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این مدل‌ها استحکام نگهدارنده و کنترل ایمن ظرف اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

دکانتور دو لیتری و ظرفیت‌های بالاتر

قیف‌های جداکننده با ظرفیت بالاتر برای کاربردهایی مناسب‌اند که حجم نمونه بیشتر است.

در این موارد باید علاوه بر ظرفیت، وزن ظرف پرشده، شرایط ایمنی، نوع پایه نگهدارنده و مشخصات اتصالات بررسی شود.

نکته: ظرفیت اسمی دکانتور به معنای حجم مجاز برای تکان‌دادن یا اختلاط محتویات نیست. هنگام استخراج باید فضای کافی برای حرکت مایعات و کنترل ایمن فشار در نظر گرفته شود.

دکانتور روداژدار چیست؟

برخی مدل‌های قیف دکانتور دارای درپوش با اتصال شیشه‌ای استاندارد یا روداژ هستند.

اندازه روداژ نشان‌دهنده مشخصات اتصال شیشه‌ای است. برای مثال، روداژ ۲۹/۳۲ یکی از اندازه‌های شناخته‌شده در شیشه‌آلات آزمایشگاهی است.

هنگام سفارش دکانتور روداژدار باید اندازه دقیق اتصال مشخص شود تا درپوش با بدنه سازگار باشد.

این ویژگی به‌خصوص زمانی اهمیت دارد که لازم باشد قطعات شیشه‌ای یا درپوش‌های یدکی با مدل موجود در آزمایشگاه مطابقت داشته باشند.

روش استفاده از قیف جداکننده آزمایشگاهی

استفاده از دکانتور باید مطابق دستورالعمل آزمایشگاه و ویژگی‌های مواد شیمیایی انجام شود.

مرحله اول: بررسی سلامت دکانتور

بدنه، شیر تخلیه، درپوش و اتصالات را از نظر ترک، آسیب‌دیدگی و نشتی بررسی کنید.

مرحله دوم: اضافه کردن مایعات

ابتدا از بسته بودن شیر انتهایی اطمینان حاصل کنید. سپس مایعات موردنظر را با رعایت حجم ایمن وارد قیف کنید.

مرحله سوم: اختلاط محتویات

در صورت نیاز به استخراج مایع–مایع، درپوش را محکم نگه دارید و محتویات را مطابق روش آزمایش به‌آرامی و با کنترل مناسب مخلوط کنید.

مرحله چهارم: کنترل فشار

در کار با حلال‌های فرّار یا ترکیباتی که احتمال تولید گاز دارند، افزایش فشار داخلی می‌تواند خطرناک باشد. فشار باید مطابق دستورالعمل ایمنی و در جهت دور از افراد، ترجیحاً داخل هود مناسب، تخلیه شود.

مرحله پنجم: جداسازی فازها

قیف را روی پایه و نگهدارنده مناسب قرار دهید و منتظر بمانید تا لایه‌های مایع از یکدیگر جدا شوند.

مرحله ششم: تخلیه فاز پایینی

درپوش بالایی را بردارید و شیر را به‌آرامی باز کنید تا فاز پایینی داخل ظرف مناسب جمع‌آوری شود. هنگام نزدیک شدن مرز دو فاز به خروجی، جریان را متوقف کنید.

برای جمع‌آوری مایعات می‌توان بسته به نوع آزمایش از بشر آزمایشگاهی یا ارلن آزمایشگاهی مناسب استفاده کرد.

باید توجه داشت که برخی حلال‌های آلی مانند دی‌کلرومتان چگالی بالاتری از آب دارند و ممکن است فاز آلی در پایین قرار بگیرد.

تفاوت دکانتور با قیف معمولی و قیف بوخنر

دکانتور، قیف شیشه‌ای معمولی و قیف بوخنر از نظر ساختار و کاربرد تفاوت دارند.

دکانتور یا قیف جداکننده: برای جداسازی دو فاز مایع غیرقابل امتزاج و انجام استخراج مایع–مایع استفاده می‌شود.

قیف معمولی: برای انتقال مایعات و در ترکیب با کاغذ صافی، برای فیلتراسیون ثقلی کاربرد دارد.

قیف بوخنر: معمولاً همراه با تجهیزات خلأ برای جداسازی ذرات جامد از مایع به روش فیلتراسیون تحت مکش استفاده می‌شود.

بنابراین دکانتور جایگزین قیف بوخنر یا تجهیزات فیلتراسیون نیست و انتخاب ابزار باید براساس نوع جداسازی انجام شود.

راهنمای خرید دکانتور آزمایشگاهی

برای خرید قیف جداکننده آزمایشگاهی، انتخاب درست تنها به قیمت یا ظرفیت محدود نمی‌شود.

پیش از سفارش بهتر است موارد زیر مشخص شوند:

• نوع کاربرد: استخراج مایع–مایع، جداسازی فازها یا کاربرد پژوهشی.
• حجم موردنیاز: انتخاب ظرفیت متناسب با حجم واقعی مایعات و فضای لازم برای اختلاط.
• شکل بدنه: گلابی‌شکل یا استوانه‌ای.
• نوع شیر: تفلونی یا شیشه‌ای.
• جنس شیشه: بررسی جنس واقعی بدنه و مقاومت شیمیایی و حرارتی آن.
• نوع درپوش: روداژدار یا طراحی مخصوص مدل موردنظر.
• برند سازنده: انتخاب براساس مشخصات فنی، کیفیت ساخت و الزامات آزمایشگاه.
• تعداد سفارش: تعیین تعداد موردنیاز برای خرید تکی یا عمده.

در آزمایشگاه‌هایی که از حلال‌های خاص استفاده می‌کنند، سازگاری شیمیایی شیر و آب‌بندی آن از عوامل مهم انتخاب محسوب می‌شود.

بهار تجهیز امکان بررسی سفارش دکانتور آزمایشگاهی در مشخصات مختلف را فراهم می‌کند. برای انتخاب صحیح، اطلاعات فنی موردنیاز خود را هنگام استعلام اعلام کنید.

قیمت دکانتور آزمایشگاهی و قیف جداکننده

قیمت دکانتور آزمایشگاهی به مشخصات فنی، کیفیت ساخت و شرایط تأمین محصول بستگی دارد.

مهم‌ترین عوامل مؤثر بر قیمت عبارت‌اند از:

• حجم و ظرفیت دکانتور
• جنس بدنه و کیفیت شیشه
• نوع شیر تفلونی یا شیشه‌ای
• شکل گلابی یا استوانه‌ای
• برند و کشور سازنده
• کیفیت درپوش و اتصالات
• نوع روداژ
• تعداد سفارش و شرایط تأمین

به همین دلیل، قیمت دکانتور ۲۵۰ میلی‌لیتری ممکن است با مدل ۵۰۰ یا ۱۰۰۰ میلی‌لیتری متفاوت باشد. همچنین نوع شیر و برند می‌توانند اختلاف قیمت ایجاد کنند.

برای دریافت قیمت روز دکانتور، بهتر است هنگام تماس با کارشناسان بهار تجهیز، حجم، نوع شیر، برند موردنظر و تعداد سفارش را اعلام کنید.

در صورت نیاز به خرید عمده قیف جداکننده یا سفارش مدل خاص نیز امکان استعلام شرایط تأمین وجود دارد.

نکات شست‌وشو و نگهداری دکانتور

نگهداری صحیح قیف دکانتور می‌تواند به حفظ کیفیت آب‌بندی و افزایش عمر مفید آن کمک کند.

پس از استفاده، شست‌وشوی بدنه و شیر باید با توجه به نوع ماده شیمیایی و دستورالعمل سازنده انجام شود.

برای نگهداری مناسب دکانتور، رعایت موارد زیر توصیه می‌شود:

• از وارد کردن ضربه به بدنه و شیر جلوگیری کنید.
• شیر تخلیه را از نظر سلامت و عملکرد صحیح بررسی کنید.
• از اعمال فشار بیش از حد به اتصالات شیشه‌ای خودداری کنید.
• برای شیرهای شیشه‌ای، دستورالعمل روان‌کاری سازنده را رعایت کنید.
• از تغییرات ناگهانی دما و شوک حرارتی جلوگیری کنید.
• از استفاده از ظروف ترک‌خورده یا دارای آسیب‌دیدگی خودداری کنید.
• پیش از استفاده مجدد، از تمیز بودن و آب‌بندی مناسب اتصالات اطمینان حاصل کنید.

سؤالات متداول درباره دکانتور آزمایشگاهی

دکانتور چیست و چه کاربردی دارد؟

دکانتور یا قیف جداکننده وسیله‌ای آزمایشگاهی برای جداسازی دو فاز مایع غیرقابل امتزاج و انجام استخراج مایع–مایع است. این وسیله دارای بدنه شفاف، درپوش و شیر تخلیه است.

آیا دکانتور و قیف جداکننده تفاوتی دارند؟

در بازار تجهیزات آزمایشگاهی، این دو نام معمولاً برای یک وسیله به کار می‌روند. قیف استخراج و قیف دکانتور نیز از نام‌های متداول آن هستند.

دکانتور شیر تفلونی بهتر است یا شیر شیشه‌ای؟

انتخاب مناسب به نوع ماده شیمیایی، شرایط آزمایش، کیفیت آب‌بندی و روش نگهداری بستگی دارد. شیر تفلونی در بسیاری از کاربردها نیاز کمتری به روان‌کاری دارد، اما باید سازگاری شیمیایی آن بررسی شود.

آیا قیف دکانتور برای جداسازی آب و الکل مناسب است؟

خیر. آب و اتانول با یکدیگر امتزاج‌پذیر هستند و در حالت معمول دو لایه مجزا تشکیل نمی‌دهند. بنابراین جداسازی آن‌ها با قیف دکانتور به‌تنهایی امکان‌پذیر نیست.

آیا فاز آلی همیشه در قسمت بالای دکانتور قرار می‌گیرد؟

خیر. موقعیت فاز آلی به چگالی آن نسبت به فاز آبی بستگی دارد. برخی حلال‌های آلی سبک‌تر از آب و بعضی دیگر سنگین‌تر هستند.

دکانتور ۵۰۰ میلی‌لیتری چه کاربردی دارد؟

این ظرفیت برای برخی آزمایش‌های استخراج و جداسازی با حجم متوسط مناسب است. مقدار مایع مورد استفاده و فضای لازم برای اختلاط باید در انتخاب آن لحاظ شود.

آیا قیف جداکننده برای جداسازی امولسیون مناسب است؟

قیف جداکننده برای فازهایی مناسب است که بتوانند به‌صورت مجزا تشکیل شوند. امولسیون پایدار ممکن است با ته‌نشینی معمولی جدا نشود و به روش‌های تکمیلی نیاز داشته باشد.

چرا هنگام استفاده از دکانتور باید فشار داخلی تخلیه شود؟

برخی حلال‌های فرّار یا واکنش‌های شیمیایی می‌توانند باعث افزایش فشار در ظرف بسته شوند. تخلیه کنترل‌شده فشار مطابق دستورالعمل ایمنی برای کاهش خطر خروج ناگهانی درپوش یا پاشش مایع ضروری است.

برای خرید دکانتور آزمایشگاهی چه اطلاعاتی لازم است؟

ظرفیت، نوع شیر، شکل بدنه، اندازه روداژ در صورت وجود، نوع کاربرد، برند موردنظر و تعداد سفارش، اطلاعات اصلی موردنیاز برای انتخاب و استعلام محصول هستند.

خرید و سفارش دکانتور آزمایشگاهی از بهار تجهیز

بهار تجهیز در زمینه تأمین شیشه‌آلات و تجهیزات آزمایشگاهی فعالیت دارد و امکان ثبت درخواست خرید انواع دکانتور آزمایشگاهی را برای مشتریان فراهم می‌کند.

برای خرید دکانتور آزمایشگاهی، استعلام قیمت قیف جداکننده، سفارش دکانتور شیر تفلونی یا شیر شیشه‌ای و بررسی ظرفیت موردنیاز، می‌توانید با واحد فروش بهار تجهیز در ارتباط باشید.

برای تسریع در بررسی سفارش، مشخصاتی مانند حجم، تعداد، شکل بدنه، نوع شیر و برند مدنظر خود را اعلام کنید.

برای استعلام قیمت و ثبت درخواست خرید، از فرم ثبت سفارش بهار تجهیز استفاده کنید یا با کارشناسان فروش مجموعه تماس بگیرید.

نمونه‌ای از جداسازی مایع توسط قیف جداکننده یا قیف دکانتور

آیا نیاز به مشاوره بیشتر دارید؟

هر سوالی دارید هم اکنون با ما تماس بگیرید

۳۳۴۶۴۵۹۷-۷۷۶۸۸۹۵۳(۰۲۱)