ویسکومتر شیشهای یا ویسکوزیمتر آزمایشگاهی ابزاری تخصصی برای اندازهگیری ویسکوزیته یا گرانروی مایعات است. ویسکوزیته نشان میدهد یک سیال تا چه اندازه در برابر جریان مقاومت میکند و اندازهگیری صحیح آن در کنترل کیفیت، تحقیقات آزمایشگاهی و بسیاری از فرایندهای صنعتی اهمیت دارد.
در ویسکومترهای شیشهای مویین، زمان عبور مقدار مشخصی از مایع از یک مسیر باریک و کالیبرهشده اندازهگیری میشود. با استفاده از زمان جریان و ثابت کالیبراسیون همان ویسکومتر میتوان ویسکوزیته سینماتیک نمونه را تعیین کرد.
ویسکومترهای شیشهای در مدلهای مختلفی مانند استوالد، کنون–فنسک، آبلهود، U شکل و مدلهای جریان معکوس تولید میشوند. انتخاب مدل مناسب باید بر اساس نوع نمونه، محدوده تقریبی ویسکوزیته، دمای آزمون، استاندارد مورد استفاده و نیاز به گواهی کالیبراسیون انجام شود.
بهار تجهیز امکان بررسی و تأمین انواع ویسکومتر شیشهای آزمایشگاهی در مدلها و سایزهای مختلف را فراهم میکند. برای استعلام موجودی و قیمت بهتر است مدل، محدوده ویسکوزیته، دمای آزمون و تعداد موردنیاز اعلام شود.
ویسکومتر چیست؟
ویسکومتر یا Viscometer وسیلهای برای اندازهگیری ویسکوزیته مایعات است.
در بسیاری از ویسکومترهای شیشهای مویین، مایع تحت نیروی گرانش از یک لوله باریک عبور میکند و مدتزمان حرکت آن بین دو علامت مشخص اندازهگیری میشود.
این زمان با مشخصات هندسی و ثابت کالیبراسیون ویسکومتر ارتباط دارد و میتواند برای تعیین ویسکوزیته سینماتیک مورد استفاده قرار گیرد.
ویسکومتر شیشهای یکی از انواع تخصصی شیشهآلات آزمایشگاهی است و در آزمایشگاههای کنترل کیفیت، صنایع نفت و روانکار، صنایع شیمیایی، دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی کاربرد دارد.
تفاوت ویسکومتر و ویسکوزیمتر چیست؟
در بازار ایران دو عبارت ویسکومتر و ویسکوزیمتر بهصورت گسترده برای Viscometer استفاده میشوند.
بنابراین عباراتی مانند:
- ویسکومتر آزمایشگاهی
- ویسکوزیمتر آزمایشگاهی
- ویسکومتر شیشهای
- ویسکوزیمتر شیشهای
معمولاً به همان خانواده ابزارهای اندازهگیری ویسکوزیته اشاره دارند.
هنگام خرید، مهمتر از نام مورد استفاده، نوع ویسکومتر، محدوده اندازهگیری، ثابت کالیبراسیون و استاندارد آزمون است.
ویسکوزیته چیست؟
ویسکوزیته یا گرانروی یکی از خصوصیات فیزیکی مهم سیالات است و میزان مقاومت یک ماده در برابر جریان را بیان میکند.
بهطور کلی مایعات با ویسکوزیته بالاتر در شرایط یکسان کندتر جریان پیدا میکنند و مایعات با ویسکوزیته کمتر روانتر هستند.
کنترل ویسکوزیته در صنایع مختلف اهمیت دارد، زیرا میتواند بر مواردی مانند:
- انتقال مایع
- پمپاژ
- روانکاری
- اختلاط
- فرایند تولید
- کنترل کیفیت محصول
تأثیر بگذارد.
ویسکوزیته سینماتیک چیست؟
ویسکوزیته سینماتیک یکی از پارامترهای متداول در آزمون مایعات است و معمولاً با واحد mm²/s یا سانتیاستوکس (cSt) بیان میشود.
در یک ویسکومتر شیشهای مویین کالیبرهشده، زمان جریان مایع اندازهگیری میشود و با استفاده از ثابت همان ویسکومتر میتوان ویسکوزیته سینماتیک را محاسبه کرد.
برای دستیابی به نتیجه قابلاعتماد، دمای آزمون، تمیزی ویسکومتر، انتخاب سایز مناسب و زمانگیری صحیح اهمیت زیادی دارند.
تفاوت ویسکوزیته سینماتیک و دینامیک
ویسکوزیته دینامیک مقاومت داخلی سیال در برابر جریان یا برش را بیان میکند.
ویسکوزیته سینماتیک نیز با ویسکوزیته دینامیک و چگالی سیال ارتباط دارد.
به همین دلیل هنگام مقایسه نتایج باید مشخص باشد که عدد گزارششده مربوط به ویسکوزیته سینماتیک است یا ویسکوزیته دینامیک.
انواع ویسکومتر شیشهای
ویسکومترهای شیشهای مویین با طراحیهای متفاوت تولید میشوند و هر مدل برای شرایط و روشهای خاصی مناسبتر است.
از شناختهشدهترین انواع میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ویسکومتر استوالد
- ویسکومتر کنون–فنسک
- ویسکومتر آبلهود
- ویسکومتر U شکل
- ویسکومتر جریان معکوس
- ویسکومترهای مویین کالیبرهشده
ویسکومتر استوالد
ویسکومتر استوالد (Ostwald Viscometer) یکی از شناختهشدهترین ویسکومترهای شیشهای مویین است.
در این مدل، نمونه داخل ویسکومتر قرار میگیرد و زمان عبور مایع از میان دو علامت مشخص اندازهگیری میشود.
ویسکومتر استوالد به دلیل ساختار نسبتاً ساده در آزمایشگاههای آموزشی و برخی اندازهگیریهای ویسکوزیته کاربرد دارد.
برای استفاده صحیح باید سایز ویسکومتر با محدوده ویسکوزیته نمونه متناسب باشد.
ویسکومتر کنون–فنسک (Cannon-Fenske)
ویسکومتر کنون–فنسک یکی از مهمترین انواع ویسکومترهای شیشهای مویین برای اندازهگیری ویسکوزیته سینماتیک مایعات است.
مدل Cannon-Fenske Routine معمولاً برای مایعات شفاف و نیوتنی استفاده میشود. در این ویسکومتر، زمان عبور نمونه از مسیر کالیبرهشده اندازهگیری شده و با استفاده از ثابت مخصوص همان ابزار، ویسکوزیته سینماتیک محاسبه میشود.
ویسکومترهای کنون–فنسک در سایزها و ثابتهای مختلف تولید میشوند. بنابراین انتخاب سایز مناسب باید بر اساس محدوده تقریبی ویسکوزیته نمونه انجام شود.
هنگام سفارش ویسکومتر Cannon-Fenske بهتر است این اطلاعات مشخص باشند:
- محدوده تقریبی ویسکوزیته
- دمای آزمون
- سایز موردنیاز
- ثابت کالیبراسیون موردنظر
- نیاز یا عدم نیاز به گواهی کالیبراسیون
- استاندارد مورد استفاده
ویسکومتر Cannon-Fenske Routine
مدل Routine برای بسیاری از مایعات شفاف و نیوتنی بهکار میرود و یکی از مدلهای رایج ویسکومتر کنون–فنسک است.
این مدل در سایزهای مختلف تولید میشود و هر سایز محدوده اندازهگیری و ثابت کالیبراسیون مخصوص خود را دارد.
ویسکومتر Cannon-Fenske Opaque
مدلهای Cannon-Fenske Opaque دارای طراحی جریان معکوس هستند و برای برخی نمونههای کدر یا مایعاتی که مشاهده مستقیم منیسک در مدلهای معمولی دشوارتر است استفاده میشوند.
Routine و Opaque را نباید صرفاً بر اساس ظاهر انتخاب کرد؛ نوع نمونه و روش آزمون باید مشخصکننده مدل مناسب باشند.
ویسکومتر آبلهود
ویسکومتر آبلهود (Ubbelohde Viscometer) از خانواده ویسکومترهای شیشهای مویین Suspended-Level است.
طراحی این مدل بهگونهای است که اندازهگیری نسبت به تغییر مقدار نمونه حساسیت کمتری داشته باشد و در بسیاری از کاربردهای دقیق ویسکوزیته سینماتیک مورد استفاده قرار میگیرد.
ویسکومتر آبلهود نیز در سایزها و ثابتهای مختلف تولید میشود و باید بر اساس محدوده نمونه انتخاب شود.
تفاوت کنون–فنسک و آبلهود
هر دو ابزار برای اندازهگیری ویسکوزیته با روش مویین استفاده میشوند، اما طراحی داخلی یکسانی ندارند.
Cannon-Fenske Routine در بسیاری از اندازهگیریهای مایعات شفاف و نیوتنی استفاده میشود، در حالی که Ubbelohde دارای طراحی Suspended-Level است.
انتخاب بین این دو باید بر اساس:
- نوع نمونه
- روش آزمون
- دمای آزمون
- محدوده ویسکوزیته
- دقت موردنیاز
- استاندارد مورد استفاده
انجام شود.
تفاوت کنون–فنسک و استوالد
کنون–فنسک و استوالد هر دو از خانواده ویسکومترهای شیشهای مویین هستند، اما ساختار و مشخصات کالیبراسیون آنها میتواند متفاوت باشد.
در کاربردهای استاندارد و کنترل کیفیت نباید این مدلها را بدون بررسی روش آزمون بهجای یکدیگر استفاده کرد.
اگر روش استاندارد مشخصی برای آزمون وجود دارد، مدل ویسکومتر باید با همان روش مطابقت داشته باشد.
ویسکومتر U شکل
ویسکومتر U شکل یا U-Tube Viscometer دارای یک مسیر شیشهای خمیده و مویین است که نمونه در آن تحت نیروی گرانش حرکت میکند.
این ویسکومترها در سایزها و محدودههای مختلف تولید میشوند.
در بازار ممکن است مدلهای دوشاخه، سهشاخه یا طراحیهای تخصصیتر نیز با عنوان ویسکومتر U شکل معرفی شوند.
ویسکومتر جریان معکوس
در Reverse-Flow Viscometer مسیر جریان و موقعیت بخشهای اندازهگیری با ویسکومترهای معمولی متفاوت است.
این طراحی میتواند برای بعضی نمونهها، از جمله برخی مایعات کدر، کاربرد داشته باشد.
مدل Cannon-Fenske Opaque نمونهای از خانواده ویسکومترهای جریان معکوس است.
ویسکومتر مویین چیست؟
ویسکومتر مویین یا Capillary Viscometer از یک لوله بسیار باریک برای اندازهگیری رفتار جریان مایع استفاده میکند.
زمان عبور مایع از این مسیر به ویسکوزیته نمونه مرتبط است.
قطر لوله مویین، طراحی ویسکومتر، ثابت کالیبراسیون و دمای آزمون از عوامل مهم در نتیجه اندازهگیری هستند.
به همین دلیل ویسکومتر شیشهای دقیق را نباید یک لوله شیشهای ساده در نظر گرفت.
ثابت ویسکومتر چیست؟
ویسکومترهای کالیبرهشده دارای Viscometer Constant یا ثابت ویسکومتر هستند.
این ثابت مربوط به همان ابزار است و از کالیبراسیون و مشخصات هندسی آن به دست میآید.
در محاسبه ویسکوزیته، زمان جریان همراه با ثابت مخصوص همان ویسکومتر استفاده میشود.
بنابراین استفاده از ثابت متعلق به یک ویسکومتر دیگر میتواند نتیجه اشتباهی ایجاد کند.
چگونه سایز ویسکومتر مناسب را انتخاب کنیم؟
یکی از مهمترین مراحل خرید، انتخاب سایز صحیح ویسکومتر است.
مدل مناسب باید بهگونهای انتخاب شود که زمان جریان نمونه در محدوده قابلقبول روش آزمون قرار بگیرد.
قبل از سفارش بهتر است این اطلاعات را داشته باشید:
- نوع مایع
- محدوده تقریبی ویسکوزیته
- دمای اندازهگیری
- استاندارد یا روش آزمون
- مدل موردنظر؛ استوالد، کنون–فنسک، آبلهود یا مدل دیگر
- نیاز به گواهی کالیبراسیون
اگر ویسکوزیته نمونه مشخص نیست، بهتر است اطلاعات فنی نمونه هنگام استعلام ارائه شود.
اهمیت دما در اندازهگیری ویسکوزیته
دما یکی از مهمترین عوامل در اندازهگیری ویسکوزیته است.
ویسکوزیته بسیاری از مایعات با تغییر دما بهطور قابلتوجهی تغییر میکند.
به همین دلیل ویسکومترهای شیشهای معمولاً داخل حمام با دمای کنترلشده قرار میگیرند تا نمونه قبل و حین آزمون در دمای مشخص باقی بماند.
برای بررسی و کنترل دما میتوان از دماسنج آزمایشگاهی مناسب نیز استفاده کرد.
استانداردهای ASTM D445 و ASTM D446
در آزمایشهای ویسکوزیته سینماتیک، دو استاندارد ASTM D445 و ASTM D446 بسیار شناختهشده هستند.
ASTM D445 روش آزمون ویسکوزیته سینماتیک با استفاده از ویسکومتر شیشهای مویین کالیبره را پوشش میدهد.
ASTM D446 نیز مشخصات و الزامات مربوط به برخی انواع ویسکومترهای شیشهای مویین را بیان میکند.
اگر آزمایش شما باید مطابق استاندارد مشخصی انجام شود، هنگام خرید باید مدل و سایز ویسکومتر متناسب با همان روش انتخاب شود.
گواهی کالیبراسیون ویسکومتر
در آزمایشگاههای کنترل کیفیت یا فعالیتهایی که قابلیت ردیابی اندازهگیری اهمیت دارد، ممکن است گواهی کالیبراسیون ویسکومتر موردنیاز باشد.
گواهی کالیبراسیون میتواند شامل اطلاعاتی مانند:
- مشخصات ویسکومتر
- شماره ابزار
- ثابت کالیبراسیون
- شرایط مرجع
- اطلاعات آزمایشگاه کالیبراسیون
باشد.
تمام ویسکومترهای موجود الزاماً دارای گواهی کالیبراسیون نیستند؛ بنابراین اگر Certificate برای شما الزامی است باید هنگام سفارش اعلام شود.
روش کلی استفاده از ویسکومتر شیشهای
روش دقیق استفاده به مدل ویسکومتر و استاندارد آزمون بستگی دارد، اما مراحل کلی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- تمیزکردن و آمادهسازی ویسکومتر
- واردکردن مقدار مناسب نمونه
- قراردادن ویسکومتر در وضعیت صحیح
- تثبیت دمای نمونه
- انتقال مایع به بخش اندازهگیری
- اندازهگیری زمان عبور منیسک بین علامتها
- تکرار اندازهگیری در صورت نیاز
- محاسبه ویسکوزیته بر اساس ثابت همان ویسکومتر
برای آزمونهای رسمی باید دستورالعمل دقیق استاندارد و مدل ویسکومتر رعایت شود.
چرا ویسکومتر باید کاملاً تمیز باشد؟
آلودگی، باقیماندن روغن، حلال قبلی، رطوبت یا ذرات داخل لوله مویین میتواند جریان مایع را تغییر دهد.
این موضوع ممکن است روی زمان جریان و نتیجه اندازهگیری تأثیر بگذارد.
بنابراین قبل از هر آزمون باید از تمیز و آمادهبودن مسیر مویین اطمینان حاصل شود.
روش شستوشو نیز باید با نوع نمونه و جنس ویسکومتر سازگار باشد.
حباب هوا چه تأثیری دارد؟
وجود حباب هوا در بخش مویین یا مسیر اندازهگیری میتواند جریان نمونه را مختل کند و موجب ایجاد خطا شود.
هنگام پرکردن ویسکومتر باید از تشکیل حباب جلوگیری شود و قبل از زمانگیری وضعیت نمونه بررسی شود.
خطاهای رایج هنگام استفاده از ویسکومتر
برخی عوامل رایج ایجاد خطا عبارتاند از:
- انتخاب سایز نامناسب
- کنترل نامناسب دما
- استفاده از ثابت کالیبراسیون اشتباه
- وجود حباب هوا
- آلودگی داخل لوله مویین
- زمانگیری نادرست
- قرارگیری نامناسب ویسکومتر
- استفاده از ابزار آسیبدیده
- عدم رعایت زمان لازم برای تثبیت دما
کنترل این عوامل میتواند به افزایش تکرارپذیری اندازهگیری کمک کند.
آیا ویسکومتر شیشهای برای همه مایعات مناسب است؟
خیر.
بسیاری از روشهای ویسکومتر مویین برای مایعات نیوتنی مناسبتر هستند؛ یعنی مایعاتی که ویسکوزیته آنها در شرایط آزمون وابستگی شدید به نرخ برش ندارد.
برای برخی مواد غیرنیوتنی مانند بعضی پلیمرها، ژلها، سوسپانسیونها یا مواد پیچیده ممکن است ابزار یا روش دیگری مناسبتر باشد.
تفاوت ویسکومتر و رئومتر
ویسکومتر عمدتاً برای اندازهگیری ویسکوزیته استفاده میشود.
رئومتر ابزار پیشرفتهتری است که میتواند رفتار جریان و تغییر شکل مواد را تحت شرایط مختلف برش بررسی کند.
برای مواد غیرنیوتنی که رفتار آنها با نرخ برش تغییر میکند، رئومتر معمولاً اطلاعات کاملتری ارائه میدهد.
کاربرد ویسکومتر شیشهای
ویسکومترهای آزمایشگاهی در صنایع و مراکز مختلف استفاده میشوند، از جمله:
- صنایع نفت و فرآوردههای نفتی
- روغن و روانکار
- صنایع شیمیایی
- آزمایشگاههای کنترل کیفیت
- دانشگاهها
- مراکز تحقیقاتی
- صنایع تولیدی
- آزمایشگاههای صنعتی
نوع ویسکومتر مناسب در هر یک از این کاربردها ممکن است متفاوت باشد.
راهنمای خرید ویسکومتر شیشهای
برای خرید ویسکومتر شیشهای بهتر است فقط نام مدل یا قیمت محصول را معیار قرار ندهید.
قبل از سفارش این موارد را مشخص کنید:
- مدل ویسکومتر
- نوع نمونه
- محدوده ویسکوزیته
- سایز
- دمای آزمون
- استاندارد مورد استفاده
- نیاز به Calibration Certificate
- تعداد موردنیاز
اگر برای انتخاب بین استوالد، کنون–فنسک، آبلهود یا U شکل مطمئن نیستید، بهتر است مشخصات نمونه و روش آزمون را هنگام استعلام اعلام کنید.
قیمت ویسکومتر شیشهای
قیمت ویسکومتر شیشهای و ویسکوزیمتر آزمایشگاهی به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
- نوع ویسکومتر
- سایز
- محدوده اندازهگیری
- ثابت کالیبراسیون
- مدل استوالد، Cannon-Fenske یا Ubbelohde
- برند
- کشور سازنده
- داشتن گواهی کالیبراسیون
- مشخصات استاندارد
- تعداد سفارش
- شرایط تأمین
به همین دلیل برای استعلام قیمت دقیق بهتر است اطلاعات فنی موردنیاز اعلام شود.
خرید ویسکومتر کنون–فنسک
برای خرید ویسکومتر کنون فنسک بهتر است مشخص شود مدل موردنیاز Routine است یا نوع دیگری از Cannon-Fenske.
همچنین سایز، محدوده ویسکوزیته، دمای آزمون و نیاز به گواهی کالیبراسیون باید مشخص شوند.
اگر شماره سایز یا مدل دقیق قبلی در اختیار دارید، اعلام آن هنگام استعلام میتواند انتخاب محصول را سادهتر کند.
خرید ویسکومتر استوالد و آبلهود
برای سفارش ویسکومتر استوالد یا ویسکومتر آبلهود نیز بهتر است مدل، محدوده، سایز و شرایط آزمون مشخص شوند.
ظاهر مشابه دو ویسکومتر به معنی یکسانبودن محدوده یا ثابت کالیبراسیون آنها نیست.
نگهداری ویسکومتر شیشهای
ویسکومتر شیشهای وسیلهای ظریف و دقیق است.
برای نگهداری بهتر:
- پس از هر آزمون آن را به روش مناسب تمیز کنید.
- اجازه ندهید مواد داخل مویین خشک شوند.
- از واردکردن ضربه جلوگیری کنید.
- ویسکومتر را در محل امن نگهداری کنید.
- قبل از استفاده آن را از نظر شکستگی یا ترک بررسی کنید.
- اطلاعات کالیبراسیون ابزار را حفظ کنید.
- از واردکردن اجسام سخت داخل لوله مویین خودداری کنید.
سوالات متداول درباره ویسکومتر شیشهای
ویسکومتر شیشهای چه چیزی را اندازهگیری میکند؟
برای اندازهگیری ویسکوزیته مایعات استفاده میشود و بسیاری از مدلهای مویین برای تعیین ویسکوزیته سینماتیک کاربرد دارند.
ویسکومتر و ویسکوزیمتر تفاوت دارند؟
در بازار فارسی هر دو عبارت معمولاً برای Viscometer استفاده میشوند.
ویسکومتر کنون فنسک چیست؟
Cannon-Fenske یکی از خانوادههای شناختهشده ویسکومترهای شیشهای مویین است که مدل Routine آن برای بسیاری از مایعات شفاف و نیوتنی استفاده میشود.
تفاوت Cannon-Fenske Routine و Opaque چیست؟
Routine معمولاً برای مایعات شفاف استفاده میشود، در حالی که مدل Opaque دارای طراحی جریان معکوس است و برای برخی نمونههای کدر کاربرد دارد.
ویسکومتر استوالد چیست؟
نوعی ویسکومتر شیشهای مویین است که زمان عبور مایع بین علامتهای مشخص در آن اندازهگیری میشود.
ویسکومتر آبلهود چیست؟
آبلهود یک ویسکومتر Suspended-Level است که برای اندازهگیری ویسکوزیته سینماتیک در کاربردهای آزمایشگاهی استفاده میشود.
ثابت ویسکومتر چیست؟
ضریب مخصوص همان ویسکومتر است که همراه با زمان جریان برای محاسبه ویسکوزیته استفاده میشود.
چرا دمای آزمون مهم است؟
زیرا ویسکوزیته بسیاری از مایعات با تغییر دما تغییر میکند.
آیا همه ویسکومترها گواهی کالیبراسیون دارند؟
خیر. اگر گواهی کالیبراسیون موردنیاز است، باید هنگام سفارش اعلام شود.
برای خرید ویسکومتر چه اطلاعاتی لازم است؟
مدل، سایز، محدوده ویسکوزیته، دمای آزمون، استاندارد و نیاز به گواهی کالیبراسیون از مهمترین اطلاعات هستند.
قیمت ویسکومتر به چه عواملی بستگی دارد؟
مدل، سایز، برند، محدوده، کالیبراسیون، گواهی و تعداد سفارش از عوامل اصلی هستند.
سفارش و استعلام قیمت ویسکومتر شیشهای
برای خرید ویسکومتر شیشهای، ویسکوزیمتر آزمایشگاهی، ویسکومتر استوالد، کنون–فنسک یا آبلهود میتوانید مدل، سایز، محدوده تقریبی ویسکوزیته، دمای آزمون و تعداد موردنیاز خود را برای بهار تجهیز ارسال کنید.
اگر آزمایش باید مطابق استاندارد خاصی انجام شود یا گواهی کالیبراسیون موردنیاز است، این موضوع را نیز هنگام استعلام اعلام کنید.
برای اطلاعات بیشتر میتوانید از طریق صفحه تماس با ما با بهار تجهیز در ارتباط باشید یا درخواست خود را از طریق ثبت سفارش ارسال کنید.







نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.